banner34

banner35

Ankara'daki yırtıcı kuş ölümleriyle ilgili uyarı: 'Hepimizi etkileyecek'

Geçtiğimiz günlerde Ankara ve Konya, yırtıcı kuşların ölümleriyle gündeme gelmişti. Konuyla ilgili uyarılar geldi.

ANKARA 09.11.2021, 08:09 09.11.2021, 08:13 Kadriye Ebrar Etirli
Ankara'daki yırtıcı kuş ölümleriyle ilgili uyarı: 'Hepimizi etkileyecek'

Geçtiğimiz günlerde Konya'da küçük orman kartalı, Ankara'da ise şah kartalı ölü bulundu. Küçük orman kartalının elektrik tellerine temas ederek, şah kartalının ise tüfekle vurularak öldüğü tespit edildi.

Kuşları, yaşam alanlarını ve küresel biyolojik çeşitliliği korumaya çalışan küresel koruma organizasyonları ortaklığı Birdlife'in Bulgaristan'daki ortağı BSPB'nin bu yıl verici takarak takip ettiği küçük orman kartalı geçtiğimiz günlerde Konya'nın Erdoğdu Mahallesi'nde ölü bulundu.

Kartalın, yalıtımı yapılmamış elektrik teline çarparak öldüğü belirlendi. Bulgaristan'da göç rotası ile türü tehdit eden faktörlerin araştırılması için vericiyle izlenen kartalın, iki ay önce yuvasından ayrıldığı açıklandı.

Bir ölüm haberi de Ankara'da

Bir diğer haber ise Ankara'dan geldi. Türkiye'de şah kartallar üzerine araştırmalar yapan uzman biyolog Cansu Özcan ve Dev Belgesel ekibi şah kartalının tüfekle vurulmuş halde ölü olarak buldu. Şah kartalının henüz yavruyken Bulgaristan'da yuvasından düşüp yaralandığı ve tedavisinin ardından halkalanıp GPS takılarak takip edildiği bildirildi.

Milliyet'ten Sercan Dinç'in haberine göre, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi ve Yaban Hayvan Biyoloğu Ergün Bacak meydana gelen ölümler sonrası açıklamalarda bulundu.

"Yırtıcı kuşlar besin zincirinin en üstünde yer alan türler ve bir ekolojik sistemin sağlıklı olup olmadığının göstergesi olan türlerdir" diyen Bacak, "Zincirin en altında üretici canlılar dediğimiz bitkiler yer alır ve bu kesimde hem tür çeşitliliği hem de popülasyon durumu oldukça yüksektir, zincirin üst basamaklarına çıktıkça canlıların sayıları azalır ve hassasiyetleri artar. O nedenledir bu zincirin en hassas halkası diğer tüm canlıların sayısından etkilenen yırtıcı türlerdir. Zincirin diğer halkaların oluşturan diğer canlılar gibi, hatta onlardan çok daha fazla şekilde bu sistemi en çok etkileyen faktör insan ve insandan kaynaklanan faktörlerdir. Bunlar arasında insan nüfusunun artması ve buna bağlı olarak ihtiyaçlarının artması ile ortaya çıkan habitat kayıplarını ilk sırada sayabiliriz. Habitat kayıplarında üreme, beslenme ve dinlenme alanlarının kayıpları diye değerlendirme yapabiliriz" dedi.

'Çok büyük tehdit faktörü'

Özellikle üreme alanlarının kayıpları telafi edilemeyecek düzeyde türü etkileyebileceğini belirten Bacak, "Sulak alanlarının kurutulması, orman tahribatı, enerji üretim sahaları ve madencilik için doğal alanların yok edilmesi pek çok kritk tür için çok büyük tehdit faktörü olmaktadır. Tabi bununla birlikte yırtıcı kuşlar için ülkemizde ve çevredeki coğrafyalarda daha çok rastlanan tehdit faktörleri de sözkonusu. Yırtıcı kuşlar genellikle uzun ve geniş kanatlı kuşlar olduğu için ve ülkemizde yaşayan bu kuşların pek çok gerek beslenme, gerek göç etme, gerekse yeni üreme alanları bulmak için uzun mesafeler kat etmekte, bu sırada özellikle enerji nakil hatları ve çevreci/temiz enerji olarak nitelendirilen rüzgar türbinleri bu türlerin ölmesine neden olmaktadır.

Son yıllarda, özellikle Avrupa ülkelerinde yırtıcı kuşlara uydu vericisi takılarak takip edilmesinin artmasıyla beraber, Avrupa-Afrika kuş göç yolu olan ülkemizde pek çok yırtıcı kuşun ve leyleğin enerji nakil hatlarına çarparak öldüğü görülmektedir. Maalesef ki bu ölümlerin en çok meydana geldiği ülkelerin başında yer alıyoruz. Aynı zamanda hedef dışı avcılık denilen ve yeterli eğitim almamış pek çok insanı tüfek/tüfek ruhsatı alması ile çevredeki her canlıya ateş etmesi ile sonuçlanan bir durum da yırtıcı kuşları önemli derecede etkilemektedir. Ülkemizde yırtıcı kuşların tamamının avının yasak olması ve çok büyük cezai yaptırımlarının bulunmasına rağmen her yıl bir çok yırtıcı kuş ya yaralanmakta ve doğaya dönememekte ya da hayatını kaybetmektedir. Bu faktörler dışında, yasak olmasına rağmen, özellikle kurtları öldürmek için kurtlar tarafından öldürülen koyun ve keçi ölülerine konulan zehirler de kolay besin arayan veya leşle beslenen türlerin toplu ölümlerine neden olmaktadır. Özellikle akbabalar, kartalların çok büyük bir bölümü ve şahinler bu tip zehirlerden en çok etkilenen yırtıcı türleridir." açıklamasını yaptı.

Ölümlere nasıl engel olmalı?

"Ölümlere engel olmak aslında kolay olsa da zaman alabilecek çalışmalar ile mümkün olmaktadır" açıklamasını yapan Ergün Bacak, şu ifadelere yer verdi:

"En hızlı ve güvenilir yöntem ise bunun bir devlet politikası haline gelmesidir. Daha çevreci, ekosistemi koruyucu ve destekleyici politikaların izlenmesi gereklidir. Örneğin hedef dışı avcılığı engelleyebilmek adına, avlanma ve silah ruhsatlarının çok kolay verilmesinin önüne geçilmesi gerekir. Canlı türlerini tanıyan, ekosistemde yerlerini ve önemini bilen, hedefi dışında herhangi bir canlıya ateş etmeyecek, zarar vermeyecek kişilere ancak tüfek ruhsatı verilmesi, diğer tüm insanlarda silahlanmanın engellenmesi zorunludur. Enerji tüketiminin çok arttığı, enerji üretim ve dağıtım tesislerinin de buna bağlı olarak iyice çoğaldığı günümüzde, enerji nakil hatlarının kuşlara zarar vermeyecek şekilde izolasyonunun yapılması şartnameler ile zorunlu kılınmalı, kuşlar ve diğer yaban hayvanları için önemli doğa alanları her ne sebep olursa muhakkak korunmalıdır. Bu önemli doğa alanlarına enerji, tarım veya madencilik gibi insan faaliyetlerinin ve doğa tahribatının yüksek düzeyde olduğu farklı amaçlar için kullanımına izin verilmemeli.

Ayrıca hayvancılıkta yaban hayvanları tarafından verilen zararlar devlet tarafından karşılanarak, insan-hayvan çatışmasını önüne geçilmeli, evcil hayvanlarda kullanılan ilaçların yaban hayvanlarını olumsuz etkileyecek içeriklere sahip olmayan alternatifler arasından seçilmesi sağlanmalıdır. Tabiki hayatımızdaki tüm konularda her zaman bahsedildiği gibi, eğitim konusu eksikliği hissedilen en önemli konulardan birisi olarak karşımıza çıkmakta. İlkokul hatta anaokulundan itibaren tüm çocuklara doğa, ekoloji ve yaban hayvanları konusunda eğitimler verilmeli, ülkemizin ve dünyanın tüm canlılar için ne denli kıymetli olduğu öğretilmeli."

Ölümlerin artması doğadaki dengeyi nasıl etkiler?

Yırtıcı kuşların ölümlerinin artmasıyla ilgili soruya yanıt veren Bacak, "Yırtıcı kuşlar besin piramidinin en üstünde bulunduğu için onları etkileyen ve sayılarını azaltan faktörler, besin zincirindeki tüm canlıları da etkileyecektir. Özellikle akbaba gibi leş ile beslenen yırtıcı türlerindeki son yıllardaki azalmalar hayvan leşlerinin doğada hızlı bir şekilde yok edilmemesine neden olmuştur. Hızlı bir şekilde yok edilmeyen leşler de hastalıkların yayılmasına ya doğrudan ya da dolaylı olarak etkilemektedir" dedi.

Bacak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hindistan’da yapılan bir çalışmada akbabaların azalması sonucu, hayvan leşlerinin köpekler tarafından tüketildiğini, köpekler arasında kuduz vakalarının arttığını ve insanlara kuduz bulaşmasından dolayı sağlık sektöründe milyarlarca dolarlık kayıplarının olduğunu göstermektedir. Sadece leş ile beslenen türlerin değil tüm yırtıcıların ekosistemdeki yeri çok önemli olduğu için onların ölümleri doğadaki dengeyi bozacak ve bunun geri dönüşü insanı da olumsuz etkilemektedir. Besinlerinin büyük bir bölümünü tarla fareleri olan şahin, kızıl şahin, kerkenez, kulaklı orman baykuşu gibi türler yıl boyunca binlerce tarla faresi yiyerek tarımda biyolojik mücadele konusunda en önemli yardımcımız konumundadırlar. Sadece tarla farelerinin mücadelesinde değil çekirgelerin ve tarımda zarar yapan diğer büyük böceklerin mücadelesinde de küçük kerkenez, aladoğan gibi türlerin katkılarını görmekteyiz."

"Dünya sadece bizim yaşamamız için bulunan bir gezegen değil" diyen Bacak vatandaşlara çağrıda bulunarak, "Dünya tüm canlıların birbirleriyle ilişki halinde bulundukları ve birbirlerine muhtaç oldukları bir ekosistem. Faydasını gözümüzle doğrudan göremesek de bizi varlığımızın, sağlıklı bir hayat sürmemizin ve gelecek nesillerin iyi bir yaşam sürmesi için doğadaki sistemin en iyi şekilde işliyor olması zorunludur. Bu nedenle de ekosistemin en önemli unsuru olan yırtıcı canlıları korumalı, onların sağlıklı bir ekosistemde yaşamaları için birey ve toplum olarak hareket etmeliyiz. Yoksa onların zarar gördüğü tüm etkileşimlerde, geri dönüşü yine bize olacaktır" açıklamasını yaptı.

'Bu son vahşet olsun'

Ölü bulunan genç şah kartalın yapılan tetkiklerinde yaralanmaya bağlı enfeksiyon sonucu öldüğünü tespit ettiklerini belirten uzman biyolog Cansu Özcan ise, “Bu senenin yavrusu şah kartalın nesli küresel ölçekte tehlike altında. Kanadında ve göğsünde saçma izleri bulundu, hayvanın ne zamandan beri bu saçmalar ile gezdiğini bilmiyoruz. Ankara'da sabit yerden sinyal veren şah kartala yapılan tetkikler sonucu ateşli silahla yaralanıp öldüğü tespit edildi. Lütfen bu vahşet son olsun" diye çağrıda bulunmuştu.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
10
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Ankara'da en sık kullandığınız toplu taşıma aracı hangisi?
Ankara'da en sık kullandığınız toplu taşıma aracı hangisi?
Namaz Vakti 28 Kasım 2021
İmsak 06:12
Güneş 07:41
Öğle 12:41
İkindi 15:10
Akşam 17:32
Yatsı 18:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Altay 14 17
13. Giresunspor 14 16
14. Kayserispor 14 16
15. Gaziantep FK 13 15
16. Sivasspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Liverpool 13 28
3. Man City 12 26
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. Brighton 13 18
9. M. United 12 17
10. Crystal Palace 13 16
11. Aston Villa 13 16
12. Everton 12 15
13. Leicester City 12 15
14. Southampton 13 14
15. Brentford 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Rayo Vallecano 15 24
6. Real Betis 14 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Valencia 15 19
10. Osasuna 14 19
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 14 7