banner11

banner10

Büyük depremlerin ekonomik sonuçları   

Ekonomi Politikaları Uzmanı Dr. Aziz Murat Hatipağaoğlu, “Sürekli gündemde olan olası ve büyük Marmara depremi ile yine olası büyük İzmir depremi, doğal afet olarak gündeme taşıdığımız bu sorunun ekonomik boyutu maalesef görmezden geliniyor” dedi.

EKONOMİ 19.11.2020, 15:28 Gonca Öztürk
Büyük depremlerin ekonomik sonuçları   

30 Ekim 2020 Cuma günü İzmir’de yaşanan deprem, bir kez daha  ülkemizin son derece hareketli ve önemli deprem fayları üzerinde olduğunu bize hatırlattı. Ekonomi Politikaları Uzmanı Dr. Aziz Murat Hatipağaoğlu, yaşadığımız büyük depremlerin ekonomik sonuçları ile ilgili yaptığı değerlendirmede, “17 Ağustos 1999 sonrasında depremlerin beşeri, toplumsal ve fizikî sonuçları üzerinde epeyce duruldu ve belirli süre bu konular sürekli gündemde oldu ama maalesef her şey gibi zaman içinde unutuldu, ta ki bir başka büyük depreme ve özellikle büyük şehirlerde yaşanan büyük çaplı depremlere kadar. Ancak uzun bir süredir unuttuğumuz bir konu var, depremlerin ekonomimiz üzerindeki etkileri. Bu konu akademik düzeyde belirli ölçüde araştırıldı ama maalesef dikkat eçkici şekilde gündeme gelmedi. Özellikle sürekli gündemde olan olası ve büyük Marmara depremi ile yine olası büyük İzmir depremi, doğal afet olarak gündeme taşıdığımız bu sorunun ekonomik boyutu maalesef görmezden geliniyor” dedi. 

Hatipağaoğlu, dikkat çekici bazı olguları da şu şekilde sıraladı: “AFAD verilerine göre 2005’ten bu yana gerçekleşen deprem sayısı giderek artmış durumda. 2005 yılında 9481 olan bu rakam 2020 itibarıyla 28136 düzeyine ulaşmıştır. 
  İllerimiz beş deprem bölgesine bölünmüş durumda. 32 ilimiz birinci derecede deprem bölgesindedir. 
  İstanbul, İzmir, Kocaeli, Bursa, Manisa, Denizli, Sakarya, Balıkesir, Kahramanmaraş, Çanakkale, Yalova, Malatya ve Bilecik (Bozöyük) birinci derece deprem riski olan iller arasındadır. 
  Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre yukarıda yer alan illerin [İstanbul (yüzde 44,76), İzmir (yüzde 11,21), Kocaeli (yüzde 9,37), Bursa (yüzde 2,84), Manisa (yüzde 0,74), Denizli (yüzde 0,62), Sakarya (yüzde 0,44), Balıkesir (yüzde 0,44), Kahramanmaraş (yüzde 0,33), Çanakkale (yüzde 0,26), Yalova (yüzde 0,19), Malatya (yüzde 0,18), Bilecik-Bozöyük (yüzde 0,05)] 2019 yılı itibarıyla toplam bütçe vergi gelirleri içindeki payı yüzde 71,43. 
  Ülkemizin tamamında toplanan vergilerin 2/3’ünden fazlası sadece bu 13 ilimizden gelmektedir. 
  GSYH açısından baktığımızda ise durum daha da önem arz ediyor. Bu illerin [İstanbul (yüzde 31,01), İzmir (yüzde 6,3), Kocaeli (yüzde 4,03), Bursa (yüzde 4,17), Manisa (yüzde 1,7), Denizli (yüzde 1,2), Sakarya (yüzde 1,17), Balıkesir (yüzde 1,22), Kahramanmaraş (yüzde 0,83), Çanakkale (yüzde 0,66), Yalova (yüzde 0,36), Malatya (yüzde 0,54), Bilecik-Bozöyük (yüzde 0,3)] 2019 yılında ülkemizde üretilen toplam GSYH içindeki payı yüzde 53,5’tir. 
  2019 yılında üretilen GSYH’nın yarısından fazlası bu 13 ilde üretilmektedir. 
  Bu illerimiz aynı zamanda doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının neredeyse tamamının realize edildiği illerdir. 
  13 ilimizin içinde doğalgaz ve petrol boru hatları ile rafineri tesislerinin de kurulu olduğu illerimizin olması hem deprem sonrası tehlikenin artmasına hem de sanayi tesislerimizin ihtiyacı olan enerji arzı güvenliği açısından riskin yükselmesine neden olacaktır. 
  Olası depremler aynı zamanda ihracat gelirlerimizin de ciddi oranda azalmasına neden olabilecektir. 2019 yılı itibarıyla bu illerimizin [İstanbul (yüzde 49,12), İzmir (yüzde 6,72), Kocaeli (yüzde 5,5), Bursa (yüzde 6,02), Manisa (yüzde 1,35), Denizli (yüzde 1,6), Sakarya (yüzde 3), Balıkesir (yüzde 0,32), Kahramanmaraş (yüzde 0,83), Çanakkale (yüzde 0,66), Yalova (yüzde 0,24), Malatya (yüzde 0,54), Bilecik-Bozöyük (yüzde 0,049)] toplam ihracatımız içindeki payı yüzde 76 oranındadır ve değeri de 137,3 milyar dolardır. Bu illerimizde karşılacağımız büyük bir deprem ihracat gelirimizi 4’te 3 oranında azaltacaktır. 
  Olası bir büyük depremin yaratacağı en büyük sorun nitelikle insan gücümüzü kaybetme ihtimali olacaktır ki, nihayetinde karşıya karşıya kalacağımız en büyük ve trajik sorun budur.” 
  Sadece bu verilerin net bir şekilde bazı ekonomik sonuçları ve alınacak önlemleri gösterdiğine dikkat çeken Hatipağaoğlu, “Birinci derecede deprem bölgesinde yer alan 13 ilimizde karşılacağımız büyük bir deprem Türkiye ekonomisinin neredeyse tamamen durmasına neden olacaktır. Bu durum depremin beşeri, toplumsal ve fizikî sonuçlarının yanında, özellikle olası ekonomik sonuçlarının mutlaka dikkate alınması gerekliğini gözler önüne sermektedir. Bir yandan güvenli bölgelerde güvenli konutlar inşa ederken bir yandan da ekonomik alt yapımızın güvenliğini ve ekonomik faaliyetlerimizin devamlılığını sağlayacak bir stratejiyi bugünden tezi yok oluşturmak ve hemen uygulamaya geçirmek zorundayız. 1999 depreminden bu yana 21 yıl geçti ve süre tamamen aleyhimize işliyor” diye konuştu. 
               

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
11°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 02 Aralık 2020
İmsak 06:16
Güneş 07:45
Öğle 12:43
İkindi 15:09
Akşam 17:31
Yatsı 18:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7