banner50

banner10

EYT'lileri ilgilendiriyor! Kısa yoldan emekli...

EYT'lilerin beklediği erken emeklilik için geri sayım başladı. Erken emeklilikte İş Kanunu konusunda iki yeni detay ortaya çıktı...

GÜNDEM 24.11.2022, 16:09 24.11.2022, 16:16 Ömer Yıldızcı
EYT'lileri ilgilendiriyor! Kısa yoldan emekli...

Emeklilikte yaşa takılanların (EYT) heyecanla beklediği yasal düzenleme için geri sayım başlarken, İş Kanunu'nda yer alan bazı önemli ayrıntılar da emeklilik kapısı açacak. Yasanın yeni yılda yürürlüğe girmesiyle birlikte başvurular başlayacak. EYT kapsamında emekli olanlar normal emeklilere göre daha az aylık almayacak. EYT yasasından yararlanma konusunda kamu ve özel sektör ayırımı söz konusu olmayacak. Türkiye'de hiç sigorta girişi olmayıp 25-30 yıldır yurt dışında yaşayanlar borçlanma ve hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilecek. SGK girişi olmayıp adına tarım arazisi olanlar da yararlanabilecek.

Sabah Gazetesi’nden Hazal Ateş’in haberine göre, fındık, çay, tütün ekip Toprak Mahsulleri Ofisi'nde satanlar için 1994 yılına kadar yapılan Bağ-Kur primi kesintileri Bağ- Kur'dan alınarak sigorta girişini 28 yıl geriye çekmek mümkün olabilecek. Kadınların doğum borçlanması yapabilmesi için sigortalı işe başladığı tarihten sonra doğum yapması gerekiyor. Ancak çıraklık ile işe girilen tarih arasında yapılan doğumlar için de borçlanma imkânı bulunuyor. Örneğin 2001 yılında işe başlayan bir anne 1998 yılında çıraklık yaptıktan sonra doğum yaptıysa bu dönemi borçlanarak EYT'den yararlanabilir.

EYT kapsamında emekli olursam normal emekliden daha az mı aylık alacağım?

Normal emeklilere göre daha az aylık alınması söz konusu değil. İster normal emekli olun ister EYT kapsamında, aylık bağlama hesaplaması standart olacak. Prim gün sayısı düşük olan ile fazla olan arasında tabii ki gelir farkı olacak. Örneğin, 5 bin prim günüyle emekli olana göre 9 bin prim günüyle emekli olan daha yüksek alacak. SSK'da 2000 öncesi en düşük aylık 4 bin 678 lira olup bu tarihten sonra 3500 lira alanlar da var. En düşük aylıktaki taban EYT'liler için de geçerli olacak.

EYT'de kamu özel-ayrımı söz konusu olacak mı?

8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan kadınlarda 20 hizmet yılı ve 5 bin prim günü, erkeklerde 25 hizmet yılı ve 5 bin 400 prim gününü dolduranlar emekli olabilecek. EYT'li olmak için kamu ya da özel sektör ayırımı söz konusu olmayacak. Şartları taşıyanların yüzde 87'si özel sektörde bulunuyor. Kamu çalışanları da eksik günler için borçlanabilecek. 2008 öncesi yasa kapsamında memurda borçlanma tutarları kademe ve göstergeye göre değişiyor. Bağ- Kur'da borca bağlı olarak silinen günler de satın alınarak emeklilik için kullanılabilecek.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı da yasal düzenlemeden yararlanabilecek mi?

Türkiye'de hiçbir sigorta girişi olmayan 25-30 yıldır yurt dışında çalışan Türk vatandaşı borçlanma ile hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilir. Eylül 1999 öncesinde Türkiye'de sigorta girişi olup Avrupa'da yaşayan 200 bin Türk vatandaşı bulunuyor. Örneğin işe 1995 yılında Türkiye'de başlayıp 3 yıllık primi olan bir kişi o tarihten sonra Almanya'da çalışmış. Şartlara sahipse emekli olabilecek.

Çiftçi Bağ-Kur primimi 2000 yılında yatırmaya başladım. Öncesinde Toprak Mahsulleri Ofisi'nce yapılan prim kesintileri sigorta başlangıcımı öne çeker mi?

Toprak Mahsulleri Ofisi'nce üreticiden satın alınan ürün bedelleri üzerinden 1 Nisan 1994 tarihinden itibaren yüzde 1 oranında Bağ- Kur primi kesilerek yasal süresi içinde ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüğü hesaplarına yatırıldı. Bu tarihte sigorta girişi olmayan, adına tarım arazisi olup tütün, fındık, çay gibi ürünlerini Ofis'e satanlar için kesilen bu primleri almak mümkün. Böylece emeklilik başlangıcı 28 yıl önce çekilecektir.

Doğum borçlanması işe başlangıç tarihini öne çekebilir mi?

İşe başlanılan tarihten sonra gerçekleşen doğumlar borçlanılabilir, ancak bu sigorta başlangıcını öne çekmez. Çıraklık, staj ile işe girilen tarih arasında doğum yapıldıysa bu süreyi borçlanarak başlangıç tarihini öne çekmek mümkün. Staj başlangıç tarihi emeklilik primi ve yaş hesabında dikkate alınmıyor ama kadın sigortalılar staj sonrası doğumlarını borçlanabiliyor. Böylece, stajdan sonra doğum yapan kadınların sigortalılık süresini geri çekmesi mümkün hale geliyor.

EYT kapsamında emekli olup yeniden çalışmak isteyenler ne yapacak?

Emekli olup SSK'lı çalışmaya devam etmek isteyenler için 1 Ekim 2008 tarihli yasal düzenleme geçerli olacak. Bu tarihten önce işe başlayan veya emekli olanlar SSK'lı devam etmek için ya emekli aylığını kestirecek ya da sosyal güvenlik destek primine tabi çalışacak. Yeniden aynı işyerinde çalışan için yeni bir çalışma dönemi başlar. Emekli olduğu tarihte kıdemi ödendiği için sıfırlanmış kabul edilir. Ancak kıdemini almadan emekli olup çalışmaya devam edenler ayrılırken tazminat alabilir.

GURBETÇİLER DE EMEKLİ OLABİLECEK

  • Tarım arazisi olan çiftçiler sigorta başlangıcını 28 yıl öne çekebilir.
  • Çıraklık ile işe başlangıç tarihi arasındaki doğum da borçlanılabilir.
  • Türkiye'de sigorta girişi olmayan gurbetçiler de emekli olabilir.
  • Fazla borçlanma parası geri çekilebilir.
  • Normal emekli aylığından düşük olmayacak.
  • Kamu-özel sektör ayırımı yapılmayacak.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
Günün Anketi Tümü
Ankara'da sonbahar mevsiminde en çok tercih ettiğiniz yer neresi?
Ankara'da sonbahar mevsiminde en çok tercih ettiğiniz yer neresi?
Namaz Vakti 01 Aralık 2022
İmsak 06:15
Güneş 07:44
Öğle 12:42
İkindi 15:10
Akşam 17:31
Yatsı 18:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4