banner24

banner11

banner25

banner10

Isparta halısı minyatürleşti, somut olmayan kültürel miras unvanı aldı

Isparta’da bir dönem binlerce ailenin geçim kaynağı olan halı dokumacılığı yerini minyatür halıya bıraktı. Somut olmayan kültürel miras il ve ulusal envanterine kaydedilen Isparta minyatür halı dokumacılığı, birçok şehre de ilham oldu. Halı dokumacısı İhsan Akkuş, “Türkiye’nin birçok ilinde Isparta’dan temin edilen malzemelerle minyatür halı dokunuyor” dedi.

KÜLTÜR-SANAT 19.02.2021, 10:26
Isparta halısı minyatürleşti, somut olmayan kültürel miras unvanı aldı

Isparta’da bir dönem binlerce ailenin geçim kaynağı olan halı dokumacılığı yerini minyatür halıya bıraktı. Somut olmayan kültürel miras il ve ulusal envanterine kaydedilen Isparta minyatür halı dokumacılığı, birçok şehre de ilham oldu. Halı dokumacısı İhsan Akkuş, “Türkiye’nin birçok ilinde Isparta’dan temin edilen malzemelerle minyatür halı dokunuyor” dedi.

Gül ve lavanta ile adını duyuran Isparta, el dokuması halı denilince de akla ilk gelen yer. Isparta’da 12’nci yüzyılda başlayan halı dokumacılığı, zamanla Avrupa, Uzak Doğu ve Arap ülkelerinden oldukça yoğun talep gördü. Kentte bir dönem neredeyse her evde bulunan halı tezgahları, teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortadan kalktı. Eski günlerini arayan Isparta halısı, 1970’li yıllarda kentte başlayan minyatür halıcılık ile yoluna devam ediyor. Kaliteli iplerden üretilen minyatür halılar, hediyelik eşya olarak kullanılıyor. Her motifin işlenebildiği minyatür halılar, bir marka haline dönüştü. Minyatür halı dokumacılığı marka değeriyle geliştirilmeyi bekliyor.

Somut olmayan kültürel miras envanterine kaydedildi

Isparta minyatür halı dokumacılığı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünce yapılan çalışmalar sonucunda somut olmayan kültürel miras il ve ulusal envanterine kaydedildi. Bu gelişme halı dokumacılığında adından söz ettiren Isparta’nın marka değerine yenisini ekledi.

“Isparta dokunabilecek her halının merkezi”

Halı dokumacısı İhsan Akkuş, 12’inci yüzyıldan bu yana Isparta ve çevresinde halı dokumacılığı olduğunu belirtti. Bu dönemde dokunan halıların ‘Batı Anadolu Türkmen Halıları’ olarak adlandırıldığını ifade eden Akkuş, “Ama 1800’li yılların sonunda kumpanya döneminde İzmir limanından ihraç edilmek üzere dokunan halılar Isparta halısını daha ön plana çıkardı. Cumhuriyet döneminde de Sümer halının kurulması, Türkiye’de dokunan tüm halıların burada olması ve buradan yayılması Isparta ahalinin ve halısının önemini arttırdı. Teknolojinin çıktığı 1980’lere kadar Isparta halısı Türkiye’nin her bir evine neredeyse dokundu ve gönderildi. Isparta’nın bir halıcılık ve dokuma kültürü var. Isparta dokunabilecek her halının merkezi diyebiliriz. Isparta’da ipek halısı kursları açarak, ipek dahi dokuduk” dedi.

“Rekabet etme şansımız yoktu”

Isparta halısının teknolojik halılarla rekabet etme şansı olmadığına değinen Akkuş, ithal halıların da kentteki halıcılığı olumsuz etkilediğini söyledi. Akkuş, “Onlarla rekabet etme şansımız maalesef yoktu. Arz talep dengesi de değişti. Daha modern, daha yorucu olmayan, daha kullanışı kolay halılar isteniyordu. Bu şekilde olması Isparta halısına olan talebi azalttı. Talep olmayınca siz de üretmiyorsunuz. İmalatçılar da talep olan halıları dokudular. Halıcılık kültürünü kullanarak üretim yaptılar. Şu anda çok az köylerde, kenar mahallelerde dokunan halılar var. Ama sipariş odaklı dokunuyor. Sipariş olursa Isparta halısı dokuyoruz” diye konuştu.

“Diğer illerde Isparta’dan temin edilen ürünlerle minyatür halı dokunuyor”

Halıcılık kültüründen yola çıkarak 1970’li yıllarda minyatür halıcılığın ortaya çıktığını ve bunun Isparta ile özdeşleştiğini kaydeden İhsan Akkuş, minyatür halının kentte en çok dokunan halı konumuna geldiğini belirtti. Minyatür halıların hediyelik eşya olarak kullanıldığını söyleyen Akkuş, Biz kültürümüzü kullanarak halı dokuyoruz fakat halı olarak değil minyatür olarak dokuyoruz. Üzerine isim yazılabiliyor, logo yapılabiliyor. Biz bu işi hediyelik emtia haline dönüştürdük. Türkiye’nin birçok ilinde Isparta’dan temin edilen malzemelerle minyatür halı dokunuyor. Biz burada motiflerde Isparta gülü ve lavantasını kullanırken, diğer illerde kendi yörelerine özgü motifleri kullanıyorlar. Isparta halısı artık yaygı olmaktan çıktı hediyelik ürün haline dönüştü. Altımıza serdiğimiz halılardan değil minyatür halılara dönüştü diyebiliriz” ifadelerini kullandı.

“Minyatür halıcılık geliştirilmeli”

Minyatür halıcılığın geliştirilmesi gerektiğine değinen Akkuş, “Yaygı halısını veya minyatür halı gibi katma değer oluşturabilecek halıları yine yapabiliriz. Bunun çok da istihdam sağlayacağı kanısındayım. Çünkü bizim sektörümüz çok düşük maliyetlerle çok fazla istihdam alanı sağlayabilen bir sektör” dedi.

“Minyatür bir halı 7-8 bin düğümden oluşuyor”

El Dokumacılığı Usta Öğreticisi Keziban Bingöl, minyatür halı dokumanın ilk başlayanlara zor geldiğini ancak zamanla alışıldığını belirtti. Halının dokuma aşamalarını anlatan Bingöl, “Halımızı önce ip olarak alıyoruz, çözgü dediğimiz materyalimizi pamuk ipten yapıyoruz. Minyatüre önce çözgü çözerek başlıyoruz. Daha sonra dokuyacağımız desenlerimizi belirliyoruz. Çözgümüzü tezgaha aktarıp dokumaya başlıyoruz. Normal boy minyatür bir halı 101 tel ve 75-80 sıradan oluşabiliyor. Bu da 7 bin 500-8 bin düğümden oluşan minyatür bir halı oluyor. Dokunan halıları çıkarıp küçük tezgahlara monte ediyoruz. İsteyen kişilere bu şekilde paketleyip gönderiyoruz” dedi.

Bingöl, standart bir minyatür halının 1-2 gün içerisinde dokunabildiğini sözlerine ekledi.
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
açık
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 05:58
Güneş 07:21
Öğle 13:07
İkindi 16:11
Akşam 18:42
Yatsı 20:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 22 50
2. Samsunspor 22 46
3. İstanbulspor 22 40
4. Adana Demirspor 22 38
5. Altay 22 38
6. Altınordu 22 38
7. Ankara Keçiörengücü 22 37
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bursaspor 22 31
10. Bandırmaspor 22 30
11. Ümraniye 22 30
12. Adanaspor 22 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 22 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 22 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Arsenal 25 34
11. Wolverhampton 25 33
12. Leeds United 24 32
13. Southampton 24 30
14. Crystal Palace 24 29
15. Burnley 25 28
16. Brighton 24 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 23 47
4. Sevilla 22 45
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 23 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Elche 22 21
19. Real Valladolid 24 21
20. Huesca 24 19