banner24

banner11

banner25

banner10

Katrancı için UNESCO’ya başvuru hazırlığı

Yatağan ile Milas arasında geçimini çam fıstığı ile sağlayan kırsal Katrancı Mahallesi’nin 100-120 yıllık taş duvarlı, el işlemeli ahşap binalarının korunması için UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesine başvuru için proje hazırlanıyor.

KÜLTÜR-SANAT 23.02.2021, 13:14
Katrancı için UNESCO’ya başvuru hazırlığı

Yatağan ile Milas arasında geçimini çam fıstığı ile sağlayan kırsal Katrancı Mahallesi’nin 100-120 yıllık taş duvarlı, el işlemeli ahşap binalarının korunması için UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesine başvuru için proje hazırlanıyor.

100 yıllık evlerde yaşam

Muğla’da Osmanlı döneminin son döneminde yapılan ve birçoğu hala ayakta olan damları toprak, taş duvarlı, kapı ve pencereleri ahşap üzerine el işçiliği ile değişik motiflerin yapıldığı evlerin birçoğunda hala yaşam devam ediyor. Atalardan kalma evlerde 80 yaşında oturan da var, 40 yaşında oturan aileler de var.

Kapı ve pencereler tek tek satıldı

Zamanla aşınan, ev sahiplerinin vefat etmesi nedeniyle boş kalan evlerin birçoğu yıkılma tehlikesi yaşarken, yıkılan evlerin kapı, pencere, elmalık, yüklük, evlerin ortasındaki ağaç direkler üzerlerindeki el işçiliği nedeniyle başta Bodrum olmak üzere turistik yerlerden gelen vatandaşlara satılmış. El işlemeli ahşaplar geçmişte tek tek satılırken, köylüler “Geç uyandık. Artık satmıyoruz” diyerek gelenleri geri çeviriyor.

UNESCO Dünya Kültür Mirası için proje hazırlanıyor

Son günlerde mahalleye başta Yatağan Kaymakamı olmak üzere Muğla Ticaret ve Sanayi Odası yetkililerinin sık sık gelip gitmesi üzerine köylüler kültür mirası bu evlerin restore edilmesi için umut ışığı doğduğunu söylüyor. Katrancı Mahallesi’nde bulunan yaklaşık 50 ata yadigarı taş evlerin gelecek kuşaklara aktarılmasını isteyen mahalle sakinleri, evlerin korunması için UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesi için hazırlanan projeye katkı vermeye hazır olduklarını açıkladılar.

“Bakanlıktan yardım bekliyoruz”

118 yıllık evde oturan Muhsin Karataş, “Bu ev kaynanama ait. Bu ev köyün en yaşlı evidir. 1903 yılında yapılmış. Bu ev yazın serin, kışın sıcak olur. Kış aylarında soba yakmasan bile yer ocağı ile rahatlıkla yaşar. Bu evlerde yaşayanlar astım-bronşit bulmaz. 1980’li yıllarda buraya Fransız bir mimar geldi. Bize, ‘Bu evleri kesinlikle yıkmayın. Bu evler nefes alan evler’ dedi. Artık günümüzde bu evlere bakmıyoruz, önem vermiyoruz. Aslında bu evler için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bizlere yardımcı olmasını bekliyoruz. Allah’ın izniyle ümidimiz var inşallah” dedi.

“Kapı ve pencereler süs eşyası olarak satıldı”

100 yıllık evlerin içindeki el işlemeli ahşap kapı ve pencerelerin geçmişte Bodrum, Marmaris gibi turistik ilçelerden gelenlere süs eşyası olarak satıldığını belirten Karataş, “Hepimiz verdik. Yani hata yaptım ben bile verdim. Kapılar işlemeli olduğu için çoğumuz verdik. Genellikle yıkılan evlerin kapı ve pencerelerinin yanında işlemeli direkleri dahi sattık. Buradan alanlar Bodrum’a götürdü, orada mükemmel evler yaptılar. Evlerin çatısını da bu çatılar gibi yaptılar ve içlerinde halen oturuyorlar” dedi.

“Uyandık artık satmıyoruz”

100 yıllık evlerin el işlemeli ahşap kapı ve pencerelerini almak için gelenler bulunduğunu söyleyen Karataş, “Hala almak için geliyorlar. Ama vermiyoruz, uyandık artık. Vermeyeceğiz. Kültür ve Turizm Bakanlığımızdan tek isteğimiz, bu köyde 50-60 tane ev kaldı. Bu konuda Bakanlığımızdan, Muğla Valiliğimizden ve Yatağan Kaymakamlığımızdan bu binaların restore edilmesi için yardım istiyoruz” dedi.

Osmanlı’nın son dönemine ait kültür varlıkları

Katrancı evlerinin Osmanlı döneminin son kültürel varlıklarından birisi olduğunu belirten Tarcan Oğuz, “Katrancı yöremizin Osmanlı dönemine ait son kültür varlıklarından. Sert kayalar üzerine oturmuş, iki katlı toprak damlı, harçsız yapılan binalardır. Bacalar Milas bacasını andırır, bacalar 20 santim dışa dönük estetik bir görüntü vermekte. Ocak içi genişletilmiş durumdadır. Dış cephede ocak altları üçgen şekilde taşıyıcı bir özelliği vardır. Sıva Malakari sistemine göre yapılmıştır. Evlerin alt kısımları ahır ve samanlık olarak kullanılmaktadır. İç kısmında oyma işçilik var. Merdiven basamakları kenarları kireç badana, ayak basan yerleri sadedir. Taş basamaklardan ikinci kata çıkılır. İkinci kat bazen iki, bazen üç odalıdır. Odaya girdiğinizde kapı arkasında sulukluk, gusülhane dediğimiz banyo yapılan bir bölüm bulunmaktadır. Diğer bölümde elmalık denilen bölüm var. Ocak üstü tek sıralı, iki sıralı gitmektedir. Karşısında aynı zamanda yüklük olarak da kullanılan altı ambar şeklinde bölüm bulunur. Tavan ise ara bir kiriş ile tutulmaktadır. Katrancı’da bu şekilde 50’ye yakın ev bulunuyor. Bu evlerin korunması gerekiyor. Gelecek nesillere taşınarak kültür mirası olarak bırakılması gerekiyor. Bu konuda özel bir çalışma yapılıyor. Önümüzdeki günlerde Katrancı evlerinin korunması ile ilgili çalışma yapılarak turizme kazandırılacaktır. Kaymakamlık ve Muğla Ticaret ve Sanayi Odası’nın bu konuda özel bir çalışması var. Bu çalışma UNESCO’ya sunulacak. SİT köy projemiz var. Bu köy ikinci bir Safranbolu olma iddiasında olan bir köyümüz” dedi.
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
açık
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 05:58
Güneş 07:21
Öğle 13:07
İkindi 16:11
Akşam 18:42
Yatsı 20:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 22 50
2. Samsunspor 22 46
3. İstanbulspor 22 40
4. Adana Demirspor 22 38
5. Altay 22 38
6. Altınordu 22 38
7. Ankara Keçiörengücü 22 37
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bursaspor 22 31
10. Bandırmaspor 22 30
11. Ümraniye 22 30
12. Adanaspor 22 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 22 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 22 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Arsenal 25 34
11. Wolverhampton 25 33
12. Leeds United 24 32
13. Southampton 24 30
14. Crystal Palace 24 29
15. Burnley 25 28
16. Brighton 24 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 23 47
4. Sevilla 22 45
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 23 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Elche 22 21
19. Real Valladolid 24 21
20. Huesca 24 19