banner34

banner35

03.12.2021, 09:02

Ölçü, tartı ve para

Döviz yine patladı. Tekrar söylüyorum, “Faiz” tanımı üzerinden sorunu anlayamayız. “Riba” farklı bir şey. “Kaime / BankNote” ile kendisi gerçek değer olan para farklı bir şey.  En son haramlardan biri. Bu altyapıyı oluşturmadan sisteme müdahale ederseniz geri teper. Tek başına “Katılım bankacılığı” ile de sorunu çözemezsiniz. Sadece Riba haram değil, “ölçü ve tartı” sadece terazide değil, paranın değeri de, adalet de bir ölçü ve tartı konusudur ve o konuda haramiyet, Riba’dan öncedir! “Ölçü ve tartıya hîle karıştıranların vay hâline! (Mutaffifin 1). Bu konuda daha 156 ayet var. Malın da paranın da değerini doğru tartmak gerek.

 “Leassing, icar, murabaha, muşaraka, mudaraba” bunlar doğru ve güzel enstrümanlar. Ama bunların da kendi içinde sürekli olarak geliştirilmesi “güncellenmesi” gerekirdi. Müslümanlar sadece Müslümanların kullanacağı bir sistem değil, alemlere rahmet olarak gönderilen bir Peygamberin ümmeti olarak, bütün insanlığın hayrına olacak bir düzen kurmaları gerekiyor. Eğer dünyadan mal alıyor ve mal satıyorsanız, mesela onlardan aldığınız malın maliyeti içinde faiz de var. Gayrimüslim bir ortak alıp, onun üzerinden faiz/Riba işlemi yaparak piyasaya mal üretirseniz oluyor mu mesela! Asrın idrakine söyletmek istiyorsak İslam’ı. Ve İslam toplumu diğer halklar ve ülkelerle ortak işler ve ticaret yapacaksa o zaman ötekilerle münasebetin adil bir denge noktasını bulmak gerek.

Museviler, kendi aralarında farklı, kendinden olmayanlara karşı farklı ve tamamen kendi çıkarlarına göre bir uygulamayı meşru kabul ettikleri için, özellikle de din büyüklerinin rehberliğinde her zaman kendilerine göre biz çözüm yolu buldular. Hristiyan dünyasında bu konu çok tartışıldı. Vatikan aslında 1500’lerden sonra toplumda piyasa üzerindeki kontrolü kaybetti. 1648 Westefelya anlaşmasından sonra kilise kendi içine döndü, derebeyleri, sömürü mirası üzerinde kendi politikalarını belirlediler. Amerika’da Evengelikler, İngiltere’de Anglikanlar, Almanya’da başlayan Protestan hareket, Hollanda da Kalvin döneminde faizi meşrulaştırması ile yeni bir evreye geçerken, 1789 Fransız devrimi ile laiklik güç kazandı. Artık rasyonel, determinist, pragmatik yeni bir dünya kuruluyordu. Dinde reform gerekli idi. 

Bizde zaten 1700’e doğru  Lale devri sürecinde batının Osmanlı’daki etkisi açıktı. Artık batı ile rekabet etmek için gayeye giden her yolu meşrulaştırmak, dünyaya önem vermek gerekiyordu. 1800’lere doğru, Fransız devrimi sonrası Tanzimat döneminde, batıyı taklit etmeye başladık. 1900’lerin başında İttihat Terakki kontrolü ele almaya başladı. Müslümanların halifesini, Selanik’e Yahudi işadamı Alatini efendinin evinde mecburi iskana tabi tutması ile aslında yeni bir dönem başladı. Zaten Galata dünyanın ilk ve en büyük serbest finans bölgesi idi ve orada her dine, pagan toplulukların geleneklerine göre her türlü işlem yapılabiliyordu. Müslümanlardan seküler unsurlar bu piyasada serbestçe hareket ediyordu. Özellikle Yahudi işadamları ile iş yapan birtakım Müslüman(!)lar kısa sürede de hızla büyüdüler. Sarayla yakın ilişkiler kurdular. Mesela 9 Mart 1913’te Adapazarı’nda “Adapazarı İslam Ticaret Bankası” kuruldu. Bu bankanın son geldiği yer neresi biliyor musunuz? “Hani şu Türk Ticaret Bankası” var ya, o! Bu banka bugün TMSF’de. Keşke bu banka D8 Ülkeleri arasında ortak bir katılım bankasına dönüştürülse. Aslında bu bankanın tarihi, bu konuda bizim tarihimizi anlatır. Cumhuriyetle birlikte zaten Hilafet fonundaki paralar ribalı bir bankaya sermaye yapıldıktan sonra geriye ne kaldı ki.

Abdülhamid  döneminde, Abdülhamid’in Avrupa’da kullanılacak paralarının bir kısmı Alman bankalarında idi. Bazı kaynaklarda, Bursa’da 17. yüzyılda %10 ile %15, Kayseri’de %15-20 arasında değişen faiz oranının piyasada normal kabul edildiğini, bu işlemi “istiğlal” dedikleri hileli işlemler aracılığıyla gerçekleştiğini ifade etmiştir. Zaten zaman içinde faiz hukuki bir zemine kavuşmasının ötesinde faizsiz işlem kalmadı. Parayı üreten Merkez Bankası faizle işlem yaparken, daha sonra kurulacak faizsiz finans kuruluşlarının Merkez Bankasındaki munzam karşılıklarına faiz verilmesi rutin bir işlem olması devam etti. İslam’da faiz yasağı hep var oldu, ama İslam toplumunda faize karşı pratikteki direncin, eskisi gibi olmadığı bir gerçek. 

Emin Erürk’e göre “Faiz oranlarında sınırlayıcı uygulamalara Sümerlerden beri rastlanmaktadır. Eski Yunan’da ve Roma’da da aynı sınırlamalar vardır. Ancak faiz yasağının uygulanması Kitab-ı Mukaddesle, Kilise geleneğinde yerini almıştır. Aquina’lı Thomas’a kadar katı yasaklarla gelinmiş, ilk doktriner gedik onunla açıldıktan sonra Luther ve Calvin’le ortaya çıkan yeni kiliselerle devam etmiştir. 15. yüzyıldan sonra hızlı iktisadi gelişme ve gelişen bankacılık karşısında yasağın doktriner gücü zayıflamıştır.”

Faiz konusunu siyaset dünyasında en çok tartışan siyasetçi Erbakan olmuştur. Erbakan “Faizsiz ekonomi”yi savunmuş ve faizi kalkınmanın önündeki en büyük engel ve soygunculuk olarak tanımlamıştır. Erbakan’ın, Süleyman Karagülle ile birlikte kurguladıkları “adil düzen”de “Siyonistlerin sömürü düzeninin hortumları” bu şekilde kesilecektir. Erbakan, faize karşı 7 tür kredi yönteminden söz etmektedir: 1-Ortaklık, 2-Yatırdığın para miktarı ve süresi kadar geri çekme hakkı, 3-Emek karşılığı ortaklık, 4-Sendika ya da Emek koop. üzerinde pazarlıkla kâr payı belirleme; 5-Rehin karşılığı kredi. 6-Kamu kaynaklı, ödenmiş vergi karşılığı kredi, 7-Teşvikli teminat mektubu. Bu işlemler enflasyondan etkilenmeyeceği için piyasada sorun oluşturmayacak.  Devletin desteklediği ve denetlediği, teşvikli kredi ile yatırım projesinin SELEM SENEDİ (sipariş senedi; ön satış sipariş) ile desteklenmesi. Bu senet-para gibi değer görecek, vade olmadığı için faiz de olmayacak, finansal maliyet olmadığı için ucuzluk olacak. Paranın yerini üretime dayalı mal alacağından paranın spekülatif maliyetinin önüne geçilmiş olacak.. Her konuda olduğu gibi bu konuda da muhkemler her yerde her zaman için geçerlidir. Müteşabihler ise bütün zamanlarda yeniden yorumlanması gereken, genel istikamet ve muhteva, sebeb-sonuç, değişen şartlara rızaya dayalı uyum  arayışına yönelik yorumu ifade edecektir. Bu arada biz BlockChane’i anlamaya çalışırken Sanal para çıkıyor, onu anlamaya çalışırken MetaVerse çıkıyor. NFT’yi ne yapacağız. Tek başına Murabaha, Muşaraka ve Mudaraba ile bügünkü sorunların tamamını çözmek mümkün değildir. Dahası Borsa, Leasing, Factoring, teşvik, fon kaynaklı kredi, uluslararası ticaret hepsini birden düşünmemiz gerekiyor. FED/BrettonWoods ve LIBOR gerçeğini birlikte düşünmemiz ve biz kendimizi düşünürken, dünyaya daha adil ve sürdürülebilir bir model sunmamız gerek. Global Sanal ticaret sisteminin altyapısını da iyi analiz etmemiz gerekiyor. Faizi kaldıracaksanız, ekonomideki dengeleri korumak için daha birçok düzenleme yapmanız gerekiyor. Tek başına faizde puan düşürmek, eski sistemdeki dengeleri de bozacağından bazan çok tehlikeli sonuca sebeb olabilir. Siz bir puan düşürürken faizi, kurdaki artışla dış borcunuzun TL karşılığı daha fazla artabilir, ithalatınız da aynı oranda artar. Eğer dış borç stoğunu kontrol edemiyorsanız, oltayı yutmuşsanız işiniz zor. O zaman kantarın ince ayarına dokunurken, efradına cami, ağyarına mani bir hassasiyet gerek. Manipülasyonlar konusunda dikkatli olmak gerek. Selâm ve dua ile.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
2
light rain and snow
Günün Anketi Tümü
Ankara'da en sık kullandığınız toplu taşıma aracı hangisi?
Ankara'da en sık kullandığınız toplu taşıma aracı hangisi?
Namaz Vakti 22 Ocak 2022
İmsak 06:31
Güneş 07:58
Öğle 13:05
İkindi 15:39
Akşam 18:02
Yatsı 19:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. Samsunspor 20 33
7. İstanbulspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Norwich City 22 16
18. Watford 20 14
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 22 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11