banner24

banner11

banner25

banner10

Beta karoten akciğer kanseri riskini arttırıyor

Mantar, bitki ve pek çok meyve türünde bulunan beta karotenin, kanseri önleyip önlemediğine yönelik tartışmalara değinen Prof. Dr. Okan Yıllar, B-karoten’in kansere karşı kesin koruyuculuğu olmadığını aksine yapılan araştırmalar sonucunda özellikle sigara içenlerde akciğer kanseri riskini arttırdığını söyledi.

SAĞLIK 18.02.2021, 10:22
Beta karoten akciğer kanseri riskini arttırıyor

Mantar, bitki ve pek çok meyve türünde bulunan beta karotenin, kanseri önleyip önlemediğine yönelik tartışmalara değinen Prof. Dr. Okan Yıllar, B-karoten’in kansere karşı kesin koruyuculuğu olmadığını aksine yapılan araştırmalar sonucunda özellikle sigara içenlerde akciğer kanseri riskini arttırdığını söyledi.

Beta karoten maddesi ve maddenin insan vücudundaki etkisine yönelik açıklamalarda bulunan Beykent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Okan Yıllar, insan vücudunun biyokimyasal ve fiziksel olarak normal çalışmasının, besinler içinde düzenli bir şekilde birçok maddenin alınmasına bağlı olduğunu ifade etti. Açıklamasında B-karoten’in kanser ile ilgili bağlantısına ilişkin yapılan araştırmalara da yer veren Prof. Dr. Okan Yıllar, özellikle sigara kullananların akciğer kanserine yakalanma riskinin, B-karoten ile yükseldiğini gösterdiği konusunda uyararak, “Gereksiz doğal takviyelerin, normal olmayan yüksek dozlarda alınması, organizmamıza yarar yerine zarar verebilir” dedi.

Konu olan B-karoten maddesinin, bitkisel kaynaklı A-vitamininin ön maddelerinden biri olduğunu söyleyen Yıllar, konunun iyi anlaşılabilmesi için öncelikle A vitamininden bahsetmek gerektiğini söyleyerek devam etti;

“A vitamini, besinler içinde çeşitli prekürsörler ve vitamerler şeklinde bulunur. Bunlardan en önemlisi retinoldür ve hayvansal kaynaklıdır; yağlarda depolandığı için, uzun süre fazla miktarda alındığında organizmada birikir ve istenmeyen etkiler oluşturur. Retinol vücutta, belli bir oranda, güçlü A vitamini etkinliği olan retinal’e dönüşür; bir miktarı da A vitamini etkinliği olmayan retinoik asid’e döner. A vitamininin görme, epitel hücrelerinin normal durumlarının sürdürülmesi, büyüme ve farklılaşma, immun sistemin normal çalışmasına katkıda bulunma gibi son derece önemli fonksiyonları vardır.”

’’A vitamini çocuk gelişimi için oldukça önemli’’

A vitamininin ısıya dayanıksız olduğuna dikkat çeken Yıllar; kaynatma, kızartma gibi işlemler sırasında A vitamininin inaktive olacağını söyledi. “Ülkemizde, kullananları desteklemek amacıyla, ilgili firmalar margarinlere A ve D vitamini eklemektedir. Bu vitaminler, bazı gelişmiş ülkelerde çocuk gelişimine ve toplum sağlığına katkıda bulunmak amacıyla, günlük ihtiyaç miktarlarında, sütlere ilave edilmektedir.” diyen Yıllar, “Havuç gibi renkli bitkisel besinler, yeşil sebzeler ve meyveler içinde A vitamini öncü maddeleri olan karotenoid pigmentler (A provitaminleri) bulunmaktadır. Bunların arasında en etkili olan ve en fazla miktarda bulunanı B-karoten’dir. Bu madde, vücutta oksidatif kopma sonucu iki molekül retinal’e dönüşür; retinol ve retinal, hücrelerde birbirlerine dönüşerek bir denge halinde bulunur. Karotenler, suda çözünebildikleri için, hayvansal kaynaklı A vitaminleri (retinol) gibi vücutta birikmezler” ifadeleriyle A vitamini ile B-Karoten’in ilişkisine dair önemli tespitlerde bulundu.

B-karoten’in, vücutta A vitamini ön maddesi olması yanında, hücre düzeyinde toksik serbest oksijen radikallerinin oluşumunu engellediği için antioksidan etkinliğinin olduğunu da bildiren Yıllar, bu yaklaşımın B-karoten’in kanser önleyici bir ajan olarak kullanılmasına yol açtığını ifade etti ve sözlerine devam etti:

“Ancak, bu konuda yapılan bilimsel çalışmalar, tartışmalı sonuçları ortaya çıkarmıştır. B-Karoten, günümüzde dermatolojide ilaç olarak, ışığa duyarlılık gibi deri rahatsızlıklarını azaltmak için kullanılmaktadır. 2003 yılında yapılan bir çalışma, B-karoten’in insanlarda deri kanserlerinin önlenmesinde belirgin bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Hatta bazı araştırmalarda sigara içenlerde, B-karoten’in akciğer kanseri riskini arttırdığı bildirilmiştir. Bunun üzerine, konuyu aydınlatmak amacıyla geniş çaplı çalışmalar başlatılmıştır.”

B-karoten araştırmaları

B-karoten’in insan vücudu etkisi üzerindeki araştırmalardan birinin Finlandiya’da yapıldığını belirten Yıllar, araştırmaya sigara içen ve yaşları 50-69 arası olan 29.133 Finlandiyalı erkek gönüllünün katıldığını ifade etti. Sigara içtikleri için kanser riski yükselen bu kişi grubunda B-karoten’in kanser riskini azaltıp-azaltmadığını değerlendirebilmek amacıyla, deneklerin iki gruba ayrıldığı araştırmada, bir gruba B-karoten/alfa tokoferol takviyesi, diğer gruba da placebo (boş ilaç) verildiğini ve bu iki grubun yaklaşık olarak 6 yıl takip edildiğini belirten Yıllar, araştırma sonuçlarını paylaştı:

Çalışmanın 18. ayında yapılan değerlendirmeye göre, B-karoten/alfa tokoferol takviyesi alanlarda akciğer, prostat ve mide kanseri sıklığı, istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Günde 1 paket ve daha fazla sigara içenlerdeki akciğer kanseri riski, daha az içenlere göre daha yüksek bulunmuştur

Başka bir araştırmada, B-Karoten takviyesi alanlarla, plasebo grubu karşılaştırıldığında; kolorektal kanser, kolon polip’i tekrarlaması, pankreas kanseri, mesane kanseri ve karaciğer kanseri oranlarında bir fark görülmemiştir

Başlangıç tarihi 1985 olan bir başka çalışmaya (Caret çalışması) yaşları 46-74 arası değişen, sigara kullanan ve asbeste maruz kalmış 18.314 ABD’linin katıldığını belirten Yıllar, araştırmada hastalarını iki gruba ayrılmıştır; bir gruba B-karoten/retinol verilirken, kontrol grubu olan diğer gruba da placebo verildiğini söyleyip bu araştırmayla alakalı verileri de paylaştı:

B-karoten/retinol alan grup, placebo grubu ile karşılaştırıldığında, birinci grupta akciğer kanseri sıklığında artış görülmüştür.

Asbeste maruz kalanlarda ve ağır sigara içenlerde ise placebo ile karşılaştırıldığında, yükselmiş akciğer kanseri riski görülmemiştir.

B-karoten/retinol takviyesi alan grup, plasebo grubu ile karşılaştırıldığında; prostat kanseri riskinde herhangi bir artış görülmemiştir.

Akciğer kanseri ile ilişkili ölümler ise, B-karoten/retinol alan grupta, placebo grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.

CARET çalışmasının, ölümlerin olması nedeniyle 1996’da erken kapatıldığını. 2010 yılında yapılan bir diğer çalışmada ise, B-karoten desteğinin özellikle sigara kullananlara tavsiye edilmemesinin vurgulandığının altını çizen Yıllar, “Bu konudaki ilginç araştırmalardan birini de ABD’li doktorlar, kendilerini denek olarak kullanarak. Yaşları 40-94 arasında değişen 22.071 erkek doktor araştırmaya katılmış ve biri ilaç, diğeri de kontrol grubu olmak üzere, rastgele olarak iki gruba ayrılmışlar ve 12 yıl boyunca, bir gruba B-karoten (günde 50 mg) verilirken, kontrol grubuna placebo verilmiştir. Çalışmaya katılan doktorların yüzde 11’inin aktif sigara kullanan, yüzde 30’unun da eski sigara kullanıcısı olduğu bildirilmiştir.” dedi ve ABD’li doktorların araştırması neticesinde ortaya çıkan verileri aktardı:

“Araştırma sonucunda B-karoten takviyesi alımının, kanser sıklığını istatistiksel olarak anlamlı derecede yükseltmediği, B-karoten alanlarda yalnızca, mesane ve tiroid kanseri riskinde bir miktar artış olmasına rağmen, bu artışın da istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirtilmiştir. ABD’li doktorların çalışmasının bir alt grup analizinde, radyoterapi tedavisi alan ileri prostat kanserli olanlarda, B-karoten desteği verilmesinin etkisi değerlendirilmiştir. Bu araştırmada da B-karoten takviyesinin hastalık nüksüne ve yaşam sürelerine bir katkısı bulunmadığı bildirilmiştir.”

’’B-karoten’in kansere karşı kesin koruyuculuğu yok’’

Araştırmalardan elde edilen verilere göre, tartışılan hiçbir çalışmada B-karoten takviyesinin, placebo ile karşılaştırıldığında kansere karşı koruyucu bir etkisi olduğunun bulunmadığını aktaran Yıllar, aksine, bazı çalışmaların özellikle sigara kullananların akciğer kanserine yakalanma riskinin, B-karoten ile yükseldiğini gösterdiği konusunda uyardı.

Bu çalışmalar sonucunda, A vitamini ve benzerlerinin zararlı etkilerinin olduğu yargısına da varılmaması gerektiğini söyleyen Yıllar, “Aksine, vücudun ihtiyacı kadar alınması, normal fonksiyonlarımızın başarılması için son derece önemlidir. Ancak, çelişkili de olsa, yukarıdaki çalışmalardan çıkarılacak ders; gereksiz doğal takviyelerin, normal olmayan yüksek dozlarda alınması, organizmamıza yarar yerine zarar verebileceğidir. Başka bir problem ise, takviye olarak alınan ürünlerin, kullanılan ilaçlarla etkileşebilme ihtimalidir. En iyisi, bir doktora danışmadan takviyelerin alınmamasıdır. Ayrıca, incelenen literatürlere dayanarak, tütün ürünleri kullanan kişilere B-karoten takviyesi verilmemesini öneririz. Normal beslenme sırasında alınan A vitamini üyeleri, vücut için yeterlidir” dedi.
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
açık
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 05:59
Güneş 07:22
Öğle 13:07
İkindi 16:10
Akşam 18:41
Yatsı 19:59
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 22 50
2. Samsunspor 22 46
3. İstanbulspor 22 40
4. Adana Demirspor 22 38
5. Altay 22 38
6. Altınordu 22 38
7. Ankara Keçiörengücü 22 37
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bursaspor 22 31
10. Bandırmaspor 22 30
11. Ümraniye 22 30
12. Adanaspor 22 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 22 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 22 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Arsenal 25 34
11. Wolverhampton 25 33
12. Leeds United 24 32
13. Southampton 24 30
14. Crystal Palace 24 29
15. Burnley 25 28
16. Brighton 24 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 23 47
4. Sevilla 22 45
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 23 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Elche 22 21
19. Real Valladolid 24 21
20. Huesca 24 19