banner34

banner35

10.01.2022, 09:26

Salgın bizi uykusuz bıraktı

Uykusuzluk sorunu zannettiğimizden çok daha önemli bir meseledir.

Ne var ki yeterli ve kaliteli bir gece uykusu ile mükemmel bir sağlık arasındaki bu mühim ilişkinin çoğumuz farkında bile değiliz. Üstelik aramızda uykuda geçirdiği zamanın “boşa harcanan bir ömür dilimi” olduğunu düşünenler bile var(!) Oysa tıpkı yiyip içmek, tıpkı nefes alıp vermek, tıpkı eğlenmek, gezmek, dostlarla keyifli zamanlar geçirmek ve tıpkı her gün düzenli egzersiz yapmak kadar yaşamsal ve vazgeçilmez bir ihtiyaçtır uykumuz. Ne var ki salgınla birlikte çoğumuz “UYKU FAKİRİ” olduk. Oysa bilimsel çalışmalar bize net ve açık olarak gösteriyor ki mükemmel bir sağlık için “uyku şart!

İsterseniz gelin bu mühim meseleye biraz daha mercek tutalım ve bugün sayfamızı sizden gelen “UYKU SORULARI”na ayıralım.

Salgın bizi uykusuz bıraktı


UYKU SORUSU 1
MELATONİN DESTEĞİ İŞE YARAR MI

MELATONİN hormonu beynimizde yerleşik küçücük bir iç salgı bezi tarafından üretilen ve kaliteli bir uyku için patronluk görevi üstlenen muazzam bir moleküldür. Eğer beynimiz yeteri kadar melatonin üretemez ise uyku süremiz ve uyku kalitemizde önemli kayıplar ve sapmalar oluyor. Bu nedenle de uykusuzların çoğu melatonin desteklerinden istifade etme yoluna gidiyor. Peki, bu destekler işe yarıyor mu? Bu önemli konu bir başka yazının konusu olacak. Şimdilik şunu söyleyebilirim: Melatonin desteği özellikle 50-60 yaş sonrasındaki uyku problemlerinizin çözümünde işe yarayabilir. Zira araştırmalar akşam saatlerinde alınacak 1-3 miligram civarında kaliteli bir melatonin takviyesinin (melatonin takviyelerinin çoğu işe yaramaz ürünlerdir ve çöptür!), özellikle yaşlılarda beyindeki “melatonin baskısını” arttırmaya ve neticede de uykuya dalma süresini kısaltıp uyku kalitesini yükselterek ertesi güne daha zinde başlamaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.

UYKU SORUSU 2
UYKUSUZLUK BELLEĞİ BOZAR MI

BELLEK gücümüzü oluşturan önemli faktörlerden birinin de düzenli, yeterli ve kaliteli bir gece uykusu olduğu kesindir. Uyku sorunları öncelikle yaşlılarda olmak üzere hemen herkeste belleği olumsuz yönde etkilemektedir. Diğer taraftan kaliteli bir gece uykusu öğrenme ve öğrenilen bilgileri belleğe kaydetme bakımından da son derece önemlidir. Zira uyku uzmanlarına göre, öğrenmeden sonra o bilgilerin beyne/belleğe kalıcı bir şekilde yerleşebilmesi için “kaydet” tuşuna basan en önemli faktör kaliteli bir gece uykusudur. Bir başka deyişle -bana göre-, “UYKU, BELLEĞİN ÜTÜSÜDÜR!

Güzel, keyifli ve kaliteli bir gece uykusu Dr. Matthew Walker’ın deyimiyle, “yeni edinilmiş bilgiyi korur ve unutmaya karşı bağışıklık sağlar, bu operasyona ‘konsolidasyon/pekiştirme’ denir”.

UYKU SORUSU 3
UYKUSUZLUK KALBİ YORAR MI

BU önemli sorunun cevabını Dr. Matthew Walker tek bir cümlede özetliyor: “SAĞLIKSIZ UYKU, SAĞLIKSIZ KALP! diyor.

Uyku uzmanlarına göre, uykusuzluk sadece kan basıncımızı yükselterek ve kalp hızımızı arttırarak değil, daha pek çok nedenle kalp sağlığımızı tehdit edebiliyor. Uykusuzlukla aktifleşebilen “SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ” muhtemel bazı kalp problemlerini de adeta hızlandırıyor. Diğer taraftan uykusuzlukla salgılanan “KORTİZOL HORMONU” da önemli bir faktör, mühim bir problem olarak karşımıza çıkıyor. Aşırı kortizol yükü damarlarda spazma yol açarak uykusuzluk sonrası saatlerde kan basıncında istenmeyen yükselmelerin nedeni olabiliyor. Bitmedi, sırada başkaları da var: Yaşlanma sürecinde bizim için adeta “ŞİFACI HORMON” görevi üstlenen “BÜYÜME HORMONU” da uykusuz kaldığımızda yeterince üretilemiyor. Yetersiz büyüme hormonu seviyesi ise damar iç yüzeyini döşeyen ve damar güvenliğinden sorumlu olan epitel tabakasında zedelenmeye ve damar yaşlanmasında hızlanmaya yol açıyor.

Salgın bizi uykusuz bıraktı
 

UYKU SORUSU 4
UYKUSUZLUK KİLO ALDIRIR MI

UYKUSUZLUK probleminin kilo almamızı da kolaylaştırabileceğini bir kenara dikkatle not edelim. Uykusuzluğa bağlı kilo kazanımının ise birden fazla sebebinin olabileceğini iyi bilelim.

1. Uykusuzluk, insülin direncini tahrik edebiliyor.

2. Uykusuzluk, aşırı kortizol üretimi nedeniyle de kilo kazanımını ve yağ depolanmasını hızlandırabiliyor.

3. Uykusuzluk, iştah sistemini de altüst ediyor, iştahı baskılayan sistemi devreden çıkarıyor, fazla ve kontrolsüz yememize yol açıyor.

4. Uykusuzluk, sadece fazla yememize de sebep olmuyor, yeme tercihlerimize de müdahale ediyor. Ve bizi şekerli, unlu, nişastalı, tuzlu ve yağlı kalori zengini yiyeceklere (kurabiyeler, açmalar, poğaçalar, cipsler, ekmek ve makarnalar...) bağımlı hale getiriyor.

UYKU SORUSU 5
UYKUSUZLUK BAĞIŞIKLIĞIMIZI BOZAR MI

BU köşede sık sık misafir ettiğim uyku uzmanı Dr. Matthew Walker’a göre, “Kaliteli bir gece uykusu, bağışıklık cephanemizdeki her türlü silahı kullanarak ve bizi korumaya alarak enfeksiyonlarla savaşıyor. Diğer taraftan hastalandığımızda da bağışıklık sistemimiz, uyku sistemimizi uyararak hastalıkla mücadele ederken kendisini güçlendirmeye yardımcı olması için ondan daha fazla uyku/yatak istirahati talep ediyor. Eğer uykumuzu sadece bir gece bile azaltırsak o görünmez bağışıklık zırhımızı kolayca kaybedebiliyoruz.

Bugüne kadar yayımlanan pek çok araştırma yeterli ve kaliteli bir gece uykusunun bağışıklık için vazgeçilmez olduğunu net ve açık olarak göstermiştir.

NOT: Bu yazının hazırlanmasında Dr. Matthew Walker’ın “NİÇİN UYURUZ?” adlı mükemmel eserinden istifade ettim.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner3
banner4
0
açık
Günün Anketi Tümü
Ankara'da en sık kullandığınız toplu taşıma aracı hangisi?
Ankara'da en sık kullandığınız toplu taşıma aracı hangisi?
Namaz Vakti 20 Ocak 2022
İmsak 06:32
Güneş 07:59
Öğle 13:04
İkindi 15:37
Akşam 18:00
Yatsı 19:22
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Beşiktaş 22 35
5. Hatayspor 21 35
6. Başakşehir 21 34
7. Adana Demirspor 22 34
8. Alanyaspor 21 32
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 22 26
15. Göztepe 22 24
16. Antalyaspor 21 23
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 22 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 20 24
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11