Yaralanmalı ve Ölümlü Kazalarda Maddi-Manevi Tazminat

Yaralanmalı ve Ölümlü Kazalarda Maddi-Manevi Tazminat

''Haber Ankara Hukuk Köşesi''nde Avukat Özkan Ertekin, günlük hayatımızda sık sık karşılaştığımız konularla ilgili hukuki bilgilendirmelere devam ediyor.

12 Kasım 2015 - 11:06

HABER ANKARA / ÖZEL HABER -  ''Haber Ankara Hukuk Köşesi''nde Avukat Özkan Ertekin, günlük hayatımızda sık sık karşılaştığımız konularla ilgili hukuki bilgilendirmelere devam ediyor.   Av.Özkan Ertekin,  ''YARALANMALI VE ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZALARINDA MADDİ – MANEVİ TAZMİNAT DAVASI '' konusunda sorduğumuz sorulara yanıt verdi. İşte Ertekin'e sorularımız ve aldığımız yanıtlar:   Kimler dava açabilir? Kimlere dava Açılabilir? Neler talep edilebilir? Ne kadar talep edebilir?  Kazaya Karışan Araç Kayıp Olsa Bile Tazminat imkanı var mıdır?   Eğitim eksikliği her alanda olduğu gibi ne acıdır ki trafik konusunda da kendini göstermektedir. Ancak ölüme kadar giden bedensel zararlarla kendini gösterebilmektedir. Yine bunun yanında iyi olmayan yol şartları, bakımsız araç kullanmaları, trafik denetimindeki eksiklikler, yetersizlikler, sürücülerin alkollü – uykusuz – yorgun – hız sınırlarına – trafik işaret ve işaretçilerine uymaksızın araç kullanmaları neticesinde her an kazalar ile elim neticelerini gerçekleştirmektedir. Nitekim bu kazaların neticesi malvarlığı ve bedensel yaralanma ve ölüme kadar gidebilmektedir.   Kaza neticesi maddi zararların maddi tazminat, bedensel bütünlüğün zarara uğraması ve/ya ölümlü kazada ise maddi manevi tazminatlarda uyulması gerekli yargısal prosedürler söz konusudur. Bu yazımızda bu konuları kısa ve anlaşılır dille ele almaya çalışmış bulunmaktayız.   Kaza neticesinde kişi yaralanmışsa öncelikle davacı kendisi olacaktır. Kaza neticesi ölümle sonuçlanmışa bu sefer devreye mirasçılar ve/ya destekten yoksun kalan kişiler girebilecek ve aşağıda belirttiğimiz istenceleri talep edebileceklerdir;   a)      Manevi tazminat, b)      Destekten yoksun kalma tazminatı, c)       Vefat anına kadar yapılan tedavi giderleri ve diğer masraflar, d)      Cenaze ve defin giderleri, e)      Kazaya uğrayan araçtaki hasara ilişkin maddi tazminat,     a)      Manevi Tazminat;   Vefat edenin ölümü nedeni ile manevi varlığı zarar gören, dünyası yıkılan eş, çocuk, ana – baba gibi yakınları manevi zararlarının giderimi maksatlı olarak manevi tazminat talep edebileceklerdir.   Bu tazminatın miktarı mahkemenin takdirine bağlıdır. Ancak bu takdirde de belli ölçütler vardır. Nitekim;  hakim tarafların (davacı – davalı) sosyo-ekonomik durumları, zararın büyüklüğü, taraflar üzerindeki manevi etkisi, tarafların yakınlığı, tarafların eğitimi vs pek çok somut durumu dikkate alarak hakkaniyete uygun ve zenginleştirme amacı  gütmeyen bir tazminata hükmedecektir.   b)      Destekten Yoksun Kalma Tazminatı;   Trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden kişinin yaşamı süresince mirasçılık yani akrabalık durumu olmasa bile (eş, çocuk, ana – baba, kardeş gibi) bunların dışındaki fiilen destek olduğu(ispat etmek şartı ile)  ve vefat sonrasında bu destekten yoksun kalan kişiler için doğan maddi tazminattır.     Nitekim akrabalık ağı olmasa bile sağlığında fiilen destek olduğunu tanık vs her türlü delil ile ispat eden arkadaşı bile olsa bu davayı açabilir. Geçim kaynağı olmayan ana – baba, çocuklarının ölümü ile fiili desteklerini kaybetmeleri nedeni ile çocukları henüz çok küçük olsa bile ileride farazi destek olacağı ilkesi nedeni ile de bu haklarını talep edebileceklerdir. Bu hesaplamada çocuğun yetiştirilme – eğitim giderleri düşülecek ve başka diğer faktörler de göz önüne alınacaktır.     c)       Vefat anına kadar yapılan hastane -  tedavi giderleri ve diğer masraflar;   Trafik kazası neticesinde şahıs hemen ölmemiş olabilir. Yerine göre 1 gün yerine göre uzun bir tedavi süreci sürmüş ve tedavi giderleri yapılmış olabilir. İşte böyle bir durumda  ölenin yakınları tarafından tedaviye ilişkin başkaca masraflar yapılmışsa ispat edilmek şartı ile maddi tazminat adı altında giderler de talep edilebilecektir.   d)      Vefat Edenin Cenaze Ve Defin Giderleri   Cenazenin taşınması vs. gibi giderlerle kefen vs. gibi giderler ile yemek vs. giderler de maddi tazminat kapsamında talep edilebilecektir.   Ölümle sonuçlanmayan ve kaza mağdurunun yaralandığı yaralanmalı trafik kazalarında ise bazı farklarla haklar talep edilebilecektir. Ve tazminat alacaklısı da değişebilecektir. Nitekim; kişi hayatta olduğu için aşağıda belirtilen tazminatları bizzat kendisi dava edebilecektir;   a)      Kaza dolayısı ile yapılan tedaviye ilişkin giderler;   Evde ve/ya hastanede yaptığı giderleri ispatlamak şartı ile talep edebilir.   b)      Tedavi gördüğü süreç içerisinde çalışamadığı için mahrum kaldığı gelirler;
Yaptığı iş, gelir kaynaklarını belirterek kaza nedeni ile de bunlardan mahrum kaldığını ispat ederek talep edebilir.   c)       Manevi tazminat;   Elim kaza nedeniyle uğradığı manevi zararları karşılığı olarak talep edebilir.   d)      İş Göremezlik Tazminatı   Trafik kazası neticesinde yaralanan kişide yukarıdaki geçici süreden daha farklı olarak sürekli bir şekilde uzuv kaybı, kısmi veya tamamen felç olma durumu, meslekte belli oranlarda kazanma gücünü kaybedenler bu nedenlerden dolayı iş göremezlik oranında tazminat isteme hakkına sahip olacaktır.   e)      Araçta Meydana Gelen Maddi Zararlar;   Trafik kazası neticesi, kazaya karışan araçtaki maddi zararlar da, trafik kazasında kusurlu olan şahıstan( şoför – işleten – araç sahibi gibi ) ve kusurlu aracın sigorta şirketinden limit dahilinde talep edilebilecektir. Kazaya neden olan çocuksa, kısıtlı ise veliye – vasiye karşı velayeten – vesayeten dava yöneltilecektir.   Maddi – Manevi Zararlara İlişkin Maddi – Manevi Zararların Talep Edileceği Kişiler;   Kazaya karışan aracın sürücüsü, aracın sahibi, aracın işleteni ile maddi tazminatlarda  sigorta şirketine karşı dava açılabilecektir. Bu nedenle de araç satımlarında biran önce noter devrini yapmak ruhsat işlemlerini tamamlamak muhtemel sorunlarda kişinin menfaatine olacaktır. Aksi ispatlanarak kurtulunabilir ancak yorucu bir dava sürecine neden olacaktır.   Kazaya Karışan Araç Sigortalı İse;
 Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamındaki trafik sigortası sigorta şirketinin de maddi tazminat davalarında (poliçeye manevi tazminat da eklenmişse ve primi de ödenmişse manevi tazminat davalarında da)  zarar daha fazla olsa bile (sigorta poliçesinde belirtilen limit dahilinde) diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğu devreye girecektir. Limiti aşan kısımdan ise diğer davalılar sorumlu olacaktır. Manevi tazminat davalarını da sigorta poliçelerine ekletmek kişiye artı güvence sağlayacaktır. Zira hayatın ne getireceği bilinmeyen bir konu olup duruma göre maddi tazminattan çok fazla manevi taleplere karşı da bir güvence durumu oluşturabilecektir.

  Kazaya Karışan Araç Sigortasız Olsa Bile Kanun Gereği “Güvence Hesabı” Adı Verilen Fona Karşı Dava Açılabilir;   Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası adında da anlaşılacağı üzere zorunludur. Bu nedenle trafiğe çıkan her aracın bu sigortasının yaptırılması zorunlu olup idari para cezasına tabidir.   Ancak buna rağmen sigorta yapılmamış olabilir. İşte böyle bir durumda kanun gereği “Güvence Hesabı” adı verilen fon oluşturulmuştur. Trafik kazası neticesinde maddi zarara uğrayan kişi bu zararını, kusurlu tarafın sigortacısı olarak Güvence Hesabına dava açmak yolu ile tahsil edecektir. Böyle bir davada Güvence Hesabının sorumluluk sınırları kanun ile düzenlenmiştir.   Kazaya neden olan kusurlu taraf(sürücü)  belli Olmadığı takdirde de yukarıda belirtildiği gibi kanun gereği “Güvence Hesabı” adı verilen fona karşı maddi zararlarının tazmini amaçlı maddi tazminat davası açılabilir;     Ancak unutulmamalıdır ki tazminat hesabında tazminat kusur oranında düşecektir. Nitekim zarar diyelim ki 10.000 TL. sı ve kusur yüzde 50 – yüzde 50 ise tazminat da yarıya yani 5.000 TL. sına yani yarıya düşecektir. Kişinin yaşı – aktif çalışma dönemi – muhtemel ömrü(Fransız PMF Tablosu veya bir kısım tablolara göre hesaplanmaktadır) etkili olacaktır. Dul kalan kadının yaşı – evlenme ihtimali bile(mahkemelerce genelde AYİM(Askeri Yüksek İdare Mahkemesi)’in emsal kararı genelde dikkate alınmaktadır) bu tazminatta miktarı belirleyecektir. SGK tarafından sermaye payı ödencesi ödendi ise tazminattan indirilecektir. Müteveffa çocuksa iş – güç sahibi oluncaya kadar yapılacak eğitim giderleri de duruma göre düşülecektir. Bunun gibi pek çok faktör devreye girecektir.     Avukat Özkan Ertekin'in Eski Yazıları İçin Tıklayın:    

İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri

 

İş Kazaları ve Haklarımız

 

Sigorta Hukukunda Hasar

 

Trafik Kazaları Ve Haklarımız

                       

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Benzine zam
Benzine zam
Ankara Kalkınma Ajansı Uzaktan e-Ticaret eğitim programı başlıyor
Ankara Kalkınma Ajansı Uzaktan e-Ticaret eğitim programı...