Kızılay’ın merkezinde yer alan ve Sakarya, Yüksel ile İzmir caddeleriyle birlikte Ankara’nın en yoğun yaya alanlarından birini oluşturan Kumrular Sokak, Çankaya ilçesinin tarihi mekânları arasında yer alıyor. Adını, bir dönem sokakta yoğun olarak görülen kumru kuşlarından alan Kumrular, erken Cumhuriyet döneminden itibaren başkentin planlı gelişim sürecinde önemli bir rol üstlendi.
1928 tarihli Jansen Planı’yla Atatürk Bulvarı’na paralel olarak kurgulanan sokak, ana ulaşım hattını destekleyen alternatif güzergâhlardan biri oldu. 1940’lı yıllarda her iki tarafına dikilen çınar ağaçlarıyla bulvar görünümü kazanan Kumrular, uzun süre açık hava kahvehaneleri ve yeşil alanlarıyla kent yaşamının parçası hâline geldi.
Planlama ve Fiziksel Değişim
Kent nüfusunun artması ve araç trafiğinin yoğunlaşmasıyla birlikte Kumrular Sokak’ın kullanım biçimi de değişti. Gürültü ve çevre kirliliğinin artması, sokağa adını veren kumru kuşlarının bölgeden uzaklaşmasına neden oldu. 1980’li yılların sonunda yapılan düzenlemelerle yaya kaldırımlarının daraltılması ve yolun bir bölümünün otopark olarak kullanılması, sokaktaki kamusal alan niteliğinin zayıfladığı yönünde eleştirilere yol açtı.
2011 Saldırısı Ardından Kumrular Sokak
20 Eylül 2011 tarihinde Kumrular Sokak’ta meydana gelen bombalı saldırı, sokağın tarihindeki kırılma noktası oldu. Bomba yüklü bir aracın uzaktan kumandayla patlatılması sonucu 3 kişi hayatını kaybetti, 34 kişi yaralandı. Olayın ardından kent merkezinde güvenlik ve ulaşım politikaları yeniden tartışmaya açılırken, Mimarlar Odası Ankara Şubesi sokağın taşıt trafiğine kapatılarak yaya yolu hâline getirilmesi yönünde görüş bildirdi.
Bugün Milli Müdafaa Caddesi’nden başlayarak Necatibey Caddesi’ne uzanan yaklaşık 495 metrelik Kumrular Sokak; Çankaya Kaymakamlığı, Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü ve Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi gibi önemli kurumlara ev sahipliği yapıyor. Kızılay’dan kalkan semt dolmuşlarının ana çıkış güzergâhlarından biri olan sokak, yoğun kullanımı ve geçmişiyle Ankara kent merkezindeki tartışmalı alanlardan biri olma özelliğini koruyor.
