Bunun yanı sıra bölgede, petrol ticaretinin yaklaşık 5'te 1'inin geçtiği Hürmüz Boğazı'na da ev sahipliği yapıyor. Enerji fiyatlarında meydana gelen şok dalgası Brent petrolün 110 doların üzerinde işlem görmesine neden oluyor.
Özellikle ABD Başkanı Donald Trump'un bugünkü açıklamaları ile G7 ülkelerinin stratejik petrol rezervlerini devreye alabileceğine ilişkin çıkan haberler, fiyatların biraz geri çekilmesine yardımcı oldu.
Orta Doğu'da süren İran-ABD-İsrail gerilimi, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkileyen kritik bir kırılma noktası yaratıyor. Körfez bölgesi, günlük yaklaşık 30 milyon varillik petrol üretimiyle dünya arzının yaklaşık üçte birini temsil ederken, aynı zamanda küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'na da ev sahipliği yapıyor.
JEOLOJİK VE FİNANSAL RİSKLER DE BÜYÜYOR
ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu'da tırmanan gerilimin yakın zamanda sona ereceğine yönelik açıklamaları jeopolitik risklerin azalmasına katkı sağlasa da bölgedeki askeri risklerin devam etmesi, enerji piyasalarında yalnızca arz endişesi değil, aynı zamanda lojistik ve finansal riskleri de büyütüyor.
Enerji fiyatlarındaki şok dalgası, çatışmaların ikinci haftasında Brent petrolü 110 dolar eşiğinin üzerine taşırken, Trump'ın bugünkü açıklamaları ve G7 ülkelerinin stratejik petrol rezervlerini devreye alabileceğine yönelik haber akışının etkisiyle, fiyatlar son bir haftada kaydedilen sert yükselişlerin ardından geri çekildi.
Dün 114 dolara kadar yükselerek Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gören Brent petrolün varil fiyatı, günü yüzde 4,6 düşüşle 86,6 dolarla tamamladı. Yeni işlem gününde ise Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,5 artışla 92,2 dolarda bulunuyor.
FİYATLARDAKİ YÜKSELİŞİN ARKA PLANI
Fiyatlardaki yükselişin arkasında, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın fiilen "yüksek riskli bölge" ilan edilmesi ve tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi yatıyor.
Körfez ülkeleri rezerv ve üretim güçleriyle küresel enerji sisteminin merkezinde bulunuyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) ve OPEC verilerine göre, bölgenin lideri Suudi Arabistan, günlük yaklaşık 10 milyon varil üretimi ve 267 milyar varillik kanıtlanmış rezerviyle piyasayı domine etmeye devam ediyor.
Yaklaşık 209 milyar varil rezerv ve günlük 3,1 milyon varil üretime sahip İran, yaklaşık 101 milyar varil rezerv ve günlük 2,6 milyon varil üretime sahip Kuveyt, yaklaşık 100 milyar varil rezerv ve günlük 3,2 milyon varil üretime sahip Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de küresel petrol arzının temel sütunlarını oluşturuyor.
Öte yandan meydana gelen kriz, LNG piyasalarını da etkilemeye devam ediyor. En büyük ihracatçılardan olan Katar, yaşanan olaylar sebebi ile üretimi durdurdu. Bu durum da LNG arzının 5'te 1'ini etkileyebilecek bir riski ortaya çıkardı.
